Tuin afgraven en leeghalen

U wilt uw tuin opnieuw aanleggen of laten bestraten en ziet “afgraven” terug in de offerte. Dan ontstaat vaak dezelfde twijfel: is dit echt nodig, of wordt er extra werk toegevoegd?

Die vraag is terecht. In de praktijk zien wij twee uitersten. Tuinen waar te weinig is afgegraven en die na een jaar verzakken of nat blijven. En tuinen waar onnodig diep is gewerkt, waardoor kosten oplopen zonder dat het iets toevoegt.

Het verschil zit niet in wat u boven de grond ziet, maar in hoe de ondergrond is opgebouwd. Daar wordt bepaald of uw tuin strak blijft liggen of dat u later opnieuw moet beginnen.

Wat betekent een tuin afgraven in de praktijk?

Afgraven is geen kwestie van de bovenste laag verwijderen en de tuin vlak maken. In de praktijk halen wij de bestaande grond weg tot een laag die stabiel genoeg is voor het gebruik van de tuin.

Bij bestrating betekent dat dat we door de oude tuingrond heen gaan, omdat die vaak blijft inklinken. Daarna bouwen we de ondergrond opnieuw op. Bij beplanting gaat het juist om het vervangen van uitgeputte grond, zodat planten kunnen groeien.

In een tuin in Rotterdam zagen wij een terras dat na twee jaar volledig was gaan golven. Daar was alleen de bovenlaag verwijderd en direct bestrating gelegd. De ondergrond bleef werken, waardoor alles opnieuw open moest. Dat is precies wat goed afgraven voorkomt.

Zand afvoeren

Bij het afgraven van een tuin komt niet alleen “grond” vrij, maar vaak ook oud zand, menglagen en resten van eerdere ophogingen. Veel mensen gaan ervan uit dat zand herbruikbaar is, maar in de praktijk is dat zelden het geval. Zand dat jarenlang in de tuin heeft gezeten, is vaak vervuild met organisch materiaal of vermengd met klei en puin. Dat maakt het ongeschikt als nieuwe ondergrond, zeker onder tuin bestrating.

Wat wij regelmatig tegenkomen, zijn situaties waarin oud zand opnieuw is gebruikt om kosten te besparen. Op korte termijn lijkt dat prima, maar omdat dit materiaal niet stabiel genoeg is, ontstaan er later verzakkingen of slechte afwatering. Zand afvoeren is dus geen overbodige stap, maar juist nodig om opnieuw te kunnen opbouwen met een schone en stabiele laag die wél doet wat hij moet doen.

Grond afvoeren

Het afvoeren van grond lijkt een logistieke stap, maar is in de praktijk één van de grootste verschillen tussen offertes. Niet alleen de hoeveelheid speelt een rol, maar vooral wat er precies wordt afgevoerd. Tuingrond, klei, wortelresten en puin vragen allemaal een andere verwerking en afvoer. Wat wij vaak zien, is dat de hoeveelheid grond in offertes te laag wordt ingeschat of dat alleen de “bovenlaag” wordt meegenomen.

Zodra er dieper wordt gegraven dan verwacht, loopt de hoeveelheid snel op en ontstaan er extra kosten. In een tuin van gemiddeld formaat kan dat verschil al meerdere kuubs zijn. Daarom rekenen wij vooraf door wat er daadwerkelijk vrijkomt en voeren we alles in één keer af. Dat voorkomt dat u halverwege het project stilvalt of achteraf geconfronteerd wordt met meerwerk dat u niet had voorzien.

Wanneer moet u uw tuin afgraven (en wanneer niet)?

De vraag is niet of afgraven standaard nodig is, maar of de huidige ondergrond geschikt is voor wat u gaat doen.

Wij beoordelen dat op de opbouw van de grond, het gebruik van de tuin en de hoogteverschillen. In tuinen waar meerdere keren is opgehoogd, waar oude tuinaarde ligt of waar water blijft staan, is afgraven in de praktijk vrijwel altijd nodig om problemen te voorkomen.

Er zijn situaties waarin het beperkter kan blijven. Bijvoorbeeld wanneer de ondergrond al bestaat uit goed verdicht zand en er weinig belasting op komt. Maar in bestaande tuinen blijkt dat zelden zo te zijn.

Wat Tuinaanleg Concurrent regelmatig tegenkomt, zijn tuinen die er aan de bovenkant goed uitzien, maar waar onder de eerste laag nog oude klei of losse grond zit. Zolang dat niet wordt verwijderd, blijft de tuin bewegen, ongeacht hoe netjes de afwerking is.

Wat gaat er mis als er niet goed wordt afgegraven?

De problemen ontstaan meestal niet direct, maar pas na verloop van tijd.

Wij herstellen regelmatig tuinen waar tegels scheef liggen, kuilen ontstaan of water blijft staan. In vrijwel alle gevallen is de oorzaak hetzelfde: er is te weinig afgegraven of de verkeerde laag is blijven zitten.

In Utrecht hebben wij bijvoorbeeld een oprit opnieuw moeten opbouwen omdat deze binnen een jaar verzakte. Er was te ondiep afgegraven, waardoor de ondergrond onder belasting van de auto bleef bewegen.

Dit soort problemen ontstaan niet door de bestrating zelf, maar door wat eronder zit.

Hoe diep moet u een tuin afgraven?

De diepte wordt niet bepaald door een vaste maat, maar door wat de ondergrond aankan en wat u met de tuin gaat doen.

Onderstaand overzicht geeft een realistisch beeld van hoe dit in de praktijk wordt toegepast:

Deze dieptes zijn richtlijnen. In de praktijk wijken we hier regelmatig van af. Bij een terras kijken we bijvoorbeeld niet alleen naar de belasting, maar ook naar wat er onder zit. Ligt er een oude ophooglaag of gemengde grond, dan moet er vaak dieper worden gewerkt.

Bij opritten zien wij juist dat er vaak te ondiep wordt afgegraven. Dat lijkt in eerste instantie goed te gaan, maar onder belasting ontstaan verzakkingen en spoorvorming.

De juiste diepte is dus geen standaard getal, maar een gevolg van de situatie onder de grond.

Wat gebeurt er met de grond die vrijkomt?

Bij het afgraven komt vaak meer grond vrij dan vooraf wordt ingeschat.

Bij een tuin van 50 m² en een diepte van 20 cm gaat het al snel om ongeveer 10 m³ grond. Die grond moet worden afgevoerd, wat direct invloed heeft op de uitvoering en de kosten.

Wat wij in de praktijk vaak zien, is dat dit in offertes niet volledig is meegenomen. De hoeveelheid wordt onderschat of de afvoer blijkt achteraf een aparte post.

Dat zorgt ervoor dat een project vertraagt of duurder uitvalt dan verwacht.

Wij voeren de grond direct af tijdens het werk en rekenen dit vooraf door, zodat u niet halverwege voor verrassingen komt te staan.

Waarom verschillen de kosten voor afgraven zo sterk?

Op papier lijkt afgraven een simpele prijs per vierkante meter, maar in de praktijk zit daar het grootste verschil tussen aanbieders.

De kosten worden bepaald door de diepte, de staat van de ondergrond en de hoeveelheid grond die moet worden afgevoerd. Daarnaast speelt mee of de ondergrond opnieuw wordt opgebouwd.

Onderstaand overzicht laat zien hoe dit meestal wordt opgebouwd:

Benodigheden materiaal is niet altijd nodig maar het is een optie.

In de praktijk zien wij dat lagere offertes vaak minder diep gaan of geen volledige afvoer meenemen. Dat verschil wordt pas zichtbaar na aanleg, wanneer de tuin begint te werken.

Hoe wij afgraven in de praktijk beoordelen en uitvoeren

Het verschil zit niet in het graven zelf, maar in de beoordeling vooraf.

Wij kijken bij iedere tuin naar de opbouw van de bestaande grond, eerdere ophogingen, de afwatering en de belasting die de tuin moet dragen.

In een tuin in Amsterdam lag het perceel lager dan dat van de buren. Regenwater stroomde telkens de tuin in. Door het afgraven te combineren met een aangepaste opbouw en afwatering, hebben we dat probleem structureel opgelost.

In andere situaties komen we juist tuinen tegen waar onnodig diep is afgegraven, waardoor kosten oplopen zonder dat het resultaat beter wordt.

Het gaat dus niet om zoveel mogelijk grond verwijderen, maar om precies genoeg om de juiste basis te creëren.

Twijfelt u of uw tuin afgegraven moet worden?

Dat is precies het moment waarop de meeste klanten bij ons aankloppen.

Wij kijken in de praktijk snel of afgraven nodig is, hoe diep er gewerkt moet worden en waar u op moet letten in offertes. Daarmee voorkomt u dat u betaalt voor werk dat niet nodig is, maar ook dat u later te maken krijgt met verzakkingen of waterproblemen.

Wilt u vooraf duidelijkheid in plaats van achteraf herstelwerk, dan kijkt Tuinaanleg Concurrent dit graag samen met u na.